Saxta USDT nədir və necə tanınır: alınan USDT-ni kontrakt ünvanı və blok brauzeri ilə yoxlamaq

Saxta USDT nədir

Binance yardım mərkəzinin How to Identify the Correct Token/Ticker Symbol? səhifəsi bir faktla başlayır: «It is worth noting that multiple projects can claim the same ticker in the crypto market.» Bəzən bu təsadüfdür, bəzən isə qəsdən edilir; ticarət, depozit və ya çıxarış zamanı həqiqi layihənin simvolunu təkrarlayan fırıldaqçı və ya çox aşağı kapitallaşmalı layihələrə qarşı ehtiyatlı olmaq lazımdır.

Ad niyə eyni ola bilir? Ethereum-un rəsmi ERC-20 token standartında tokenin adını və simvolunu kontraktın öz name() və symbol() funksiyaları qaytarır. Bizim oxunuşumuz: pul kisəsində «USDT» yazılması yalnız həmin kontraktın özünü USDT adlandırdığını göstərir, Tether-in buraxdığı USDT olduğunu yox. Saxta USDT adı eyni, kontraktı fərqli olan belə tokendir; pul kisəsində balans göstərə bilər, amma həqiqi USDT deyil.

Axtarış təkliflərində hətta “flash usdt buy” kimi ifadə çıxır. Bizim fikrimiz: «ani köçürmə», ucuz satış və ya bir müddətdən sonra yox olan USDT vəd edən hər şeyi saxta USDT kimi qəbul edin; aşağıdakı yoxlama üsulu eyni qaydada işləyir.

Həqiqi USDT-nin kontrakt ünvanı harada

Mənbə Tether-in rəsmi Supported Protocols and Integration Guidelines səhifəsidir. Səhifə Tether tokenlərinin bir neçə blokçeyndə mövcud olduğunu yazır və hər şəbəkə üzrə USD₮ kontrakt ünvanını həmin zəncirin blok brauzerinə keçidlə verir. Ən çox rast gəlinən ikisi:

• Ethereum (ERC20): USD₮ kontrakt ünvanı 0xdac17f958d2ee523a2206206994597c13d831ec7, Etherscan-a keçidlə.
• Tron (TRC20): USD₮ kontrakt ünvanı TR7NHqjeKQxGTCi8q8ZY4pL8otSzgjLj6t, Tronscan-a keçidlə.

Eyni səhifədə Avalanche, Celo, Kaia, Solana, Ton kimi digər şəbəkələr və Tether-in artıq buraxmadığı köhnə zəncirlər də var. Bizim oxunuşumuz: bu səhifənin BNB Smart Chain bölməsində yalnız XAU₮ var, USD₮ yoxdur; BNB Smart Chain-də USDT alanlar birjanın depozit səhifəsindəki kontrakt məlumatına baxmalıdır, növbəti bölmədə olduğu kimi.

Xatırlatma: kontrakt ünvanını bu səhifədən və ya birja səhifəsindən özünüz kopyalayın, qarşı tərəfin göndərdiyi ünvan və ya ekran görüntüsü ilə yox. Ünvanda bir neçə simvol fərqi artıq başqa kontrakt deməkdir.

Blok brauzerində həqiqini saxtadan ayırmaq

Binance-in həmin səhifəsi belə yazır: «Verifying the contract address and any project information of the assets you want to trade, deposit, or withdraw is crucial.» Sonra hər ikisi «USDT» adlanan iki layihəni müqayisə edir, biri həqiqi, digəri saxta, və loqo ilə addan başqa nəyə baxmağı göstərir.

Saxtada «Overview» və «Market» bölmələrindəki rəqəmlər bir-birinə uyğun gəlmir: ümumi təklif çox böyük göstərilir, sahiblər isə azdır, bazar kapitallaşması sıfırdır, dövriyyədəki təklif haqqında məlumat yoxdur. Həqiqi USDT-də isə çoxlu sahib və köçürmə var, «Market» bölməsində bazar kapitallaşması və dövriyyə göstərilir. Səhifə əlavə məsləhət də verir: «You should also take the extra step to conduct additional research and verify a crypto's information with other reputable blockchain explorers.»

Ethereum nümunəsində Tether siyahısının apardığı Etherscan token səhifəsinin başlığı Tether USD (USDT), ERC-20-dir, kontrakt sahəsində yuxarıdakı ünvan yazılıb, sahiblər və köçürmələr də göstərilir. Yoxlama ardıcıllığı:

1. Blok brauzerində aldığınız köçürməni açın və tokenin kontrakt ünvanını tapın.
2. Onu Tether siyahısındakı eyni şəbəkənin USD₮ ünvanı ilə simvol-simvol müqayisə edin, yalnız əvvəlinə və sonuna baxmayın.
3. Kontrakt ünvanı fərqlidirsə, adı, loqosu, balansı necə görünürsə görünsün, bu, Tether-in USDT-si deyil.

Depozitdən və ödəniş almaqdan əvvəl

Binance-in eyni səhifəsi depozit və ya çıxarışdan əvvəl dörd addım sadalayır:

• Əvvəlcə test köçürməsi. Yeni ünvana göndərəndə əvvəlcə itirməyə razı olduğunuz kiçik məbləğ göndərin və ünvanı təsdiqləyin.
• Token kontrakt ünvanını yoxlayın. Qəbul edən platformanın həmin token kontraktını dəstəklədiyini yoxlayın; Binance tətbiqində depozit/çıxarış səhifəsində şəbəkəni seçdikdən sonra [Contract Information] yanındakı [i] düyməsi kontrakt ünvanını göstərir.
• Şəbəkəni yoxlayın. Eyni simvol bir neçə şəbəkədə ola bilər və onlar ayrı aktivlərdir; səhv şəbəkə seçilsə, vəsait geri qaytarılmaya bilər.
• Token körpülərinə diqqət. Körpünün ağıllı kontraktından gələn köçürmə bəzən ağıllı kontrakt depoziti sayılır və avtomatik yazılmaya bilər; bu halda əl ilə müraciət lazım olur.

Digər səhifə, How to Deposit Crypto to Binance?, şəbəkə məsələsini daha açıq deyir: «For example, you can only send ERC20 tokens to another ERC20 address, and you can only send BSC tokens to another BSC address.» Səhv şəbəkəyə göndərildikdə nə etmək lazım olduğu üçün səhv zəncirə köçürmə səhifəsinə baxın.

«Artıq göndərdim» deyəndə necə yoxlamaq

Bu bölmə bizim fikrimizdir, Binance və ya Tether qaydası deyil. Saxta USDT ən çox şəxsi alqı-satqıda çıxır: qarşı tərəf əvvəlcə AZN ödəməyinizi və ya malı verməyinizi istəyir, «uğurlu köçürmə» ekran görüntüsü göndərir və ya pul kisənizdə yeni «USDT» göstərir.

• Ekran görüntüsünə yox, hesaba yazılmasına baxın. Birjada alırsınızsa, aktivlər səhifəsində USDT-nin yazıldığını və istifadə oluna bildiyini yoxlayın; öz pul kisənizdə alırsınızsa, blok brauzerində həmin köçürmənin token kontraktının Tether siyahısındakı ünvan olduğunu yoxlayın.
• Təsdiqlənməmiş pul və ya mal verməyin. P2P sifarişində ödəniş və kriptonun buraxılma ardıcıllığı üçün P2P-də əvvəl ödəniş, yoxsa əvvəl buraxılış səhifəsinə baxın.
• “Bir az gecikəcək” və ya “qalanını sonra göndərərəm” sözlərini qəbul etməyin. Həqiqi USDT köçürməsinin kontrakt ünvanı və təsdiq vəziyyəti blok brauzerində görünür.
• Platformadan kənar alqı-satqı ən riskli olanıdır. Qarşı tərəf söhbəti şəxsi mesaja, Telegram-a və ya platformadan kənara aparmaq istəyirsə, Azərbaycanda P2P təhlükəsizliyi səhifəsindəki meyarlara baxın.

Ünvan zəhərlənməsi ilə əlaqəsi

Eyni adlı tokenlər başqa məqsədlə də istifadə olunur: əməliyyat tarixçənizə USDT-yə oxşayan kiçik köçürmə düşür, göndərən ünvan isə tez-tez istifadə etdiyiniz ünvanın əvvəli və sonu ilə oxşar olur ki, növbəti dəfə tarixçədən kopyalayanda səhv seçəsiniz. Bu, ünvan zəhərlənməsidir və burada əsas məsələ tokenin həqiqiliyi yox, qəbul edən ünvandır; necə qorunmaq üçün pul kisəsi ünvanının zəhərlənməsi səhifəsinə baxın. Bizim məsləhətimiz ikisini birlikdə etməkdir: token üçün kontrakt ünvanına, qəbul edən üçün tam ünvana baxın.

Saxta USDT gəlibsə nə etməli

Bizim fikrimiz: saxta USDT-nin özünün dəyəri yoxdur, onu «dəyişdirməyə» və ya başqasına ötürməyə çalışmayın; qarşı tərəfin göstərişi ilə heç bir kontrakta icazə verməyin və heç bir sayta qoşulmayın, bu, çox vaxt növbəti fırıldağın başlanğıcıdır. Yazışmanı, köçürmənin heşini və qarşı tərəfin hesab məlumatlarını saxlayın.

Binance yardım mərkəzinin How to Report Scams on Binance Support? səhifəsi şikayət formasının əhatə dairəsini və növlərini izah edir və hüquq-mühafizə orqanlarına müraciəti tövsiyə edir; Azərbaycanda hara müraciət etmək və nə hazırlamaq lazım olduğu üçün Azərbaycanda kripto fırıldağı barədə şikayət səhifəsinə baxın.